Sıkça sorulan sorular
Cevaplarımızı mümkün olduğunca bilimsel literatüre dayandırdık; her cevabın altında kaynağını bulabilirsiniz. Aradığınızı bulamazsanız sayfanın sonundaki formdan bize yazın.
Teknoloji ve etki
Lazershot nedir, nasıl çalışır?
Lazershot, Sadektech'in Türkiye'de geliştirdiği yapay zekâ destekli lazerli yabani ot kontrol sistemidir. Traktöre çekilen her modül; 2 kamerayla 150 × 100 cm'lik alanı görüntüler, yapay zekâ ile ürünü ve otu ayırır ve 4 CO₂ lazerinden biriyle otun büyüme noktasına 2 mm'ye kadar hassasiyetle atış yapar.
Neden CO₂ lazer kullanılıyor?
CO₂ lazerin 10,6 µm dalga boyu, bitki dokusunun büyük kısmını oluşturan su tarafından çok güçlü soğurulur. Enerji küçük bir noktada ısıya dönüşür ve dokuyu keser ya da buharlaştırır. Araştırmalar, ışın büyüme noktasına (meristem) yönlendirildiğinde büyümenin durduğunu veya bitkinin öldüğünü göstermektedir.
Kaynak: Mathiassen ve ark., Biosystems Engineering, 2006; Heisel ve ark., Weed Research, 2001
CO₂ lazerin etkisi ne kadar sürede görülür?
Etki atış anında başlar: CO₂ lazerin dalga boyu dokudaki su tarafından güçlü soğurulduğu için büyüme noktası anında tahrip olur. Ot saatler içinde solar, birkaç gün içinde kurur. Süre; tür, gelişme dönemi ve havaya göre değişir.
Otlar hangi dönemde en kolay yok edilir?
Erken dönemde. On iki türün test edildiği bir çalışmada en yüksek etki, geniş yapraklılarda kotiledon, buğdaygillerde tek yapraklı dönemde elde edildi; 4 yapraklı dönemde yeniden sürme arttı. Uzman değerlendirmeleri de en iyi sonucu kotiledon–2 yaprak döneminde bildiriyor. Bu yüzden Lazershot'ı sezon başında, otlar küçükken kullanmanızı öneriyoruz.
Kaynak: Andreasen ve ark., Frontiers in Plant Science, 2024; Rutgers Cooperative Extension, 2026
Buğdaygil (dar yapraklı) otlarda da etkili mi?
Buğdaygillerde büyüme noktası toprak seviyesine yakın ve yaprak kınının içinde olduğundan, geniş yapraklılara göre daha zor kontrol edilir. Çalışmalar en iyi sonucun 1–2 yapraklı erken dönemde alındığını gösteriyor. Yoğun buğdaygil baskısı olan tarlalarda uygulama zamanını birlikte planlıyoruz.
Herbisite dirençli otlarda işe yarar mı?
Evet. Lazer fiziksel bir yöntemdir; otun dokusunu ısıyla tahrip eder. Herbisit direnci, bitkinin kimyasal etken maddeyi etkisizleştirmesiyle ilgili olduğundan lazer etkisini değiştirmez.
Ürün ve kullanım
Bir modülde neler var, kaç modüle kadar büyütülebilir?
Her modül 150 × 100 cm tarama alanına sahiptir; 4 adet 150 W CO₂ lazer ve 2 endüstriyel kamera içerir. Sistem 1, 2 veya 3 modülle kullanılır (4, 8 veya 12 lazer); çalışma hızı 3–5 km/s, hedefleme hassasiyeti 2 mm'ye kadardır.
Hangi traktörle çalışır?
Lazershot traktöre çekilir yapıdadır ve birçok traktör markasıyla uyumludur. Enerji, PTO jeneratör veya benzinli jeneratörle sağlanır. Traktörünüze uygun yapılandırma; arazi, sıra aralığı ve modül sayısına göre saha keşfinde netleştirilir.
Enerjisini nereden alır?
İki seçenek vardır: araç üzerindeki jeneratör ya da traktörün ön kuyruk miline (ön PTO) bağlanan jeneratör. Ön PTO'su olmayan traktörlerde araç üstü jeneratör kullanılır.
Konum için GPS gerekiyor mu?
Hayır. Lazershot hedeflemeyi tamamen kamera görüntüsüne dayanarak yapar; RTK GPS gerekmez. Ot, görüntüde tespit edildiği anda konumu hesaplanır ve aracın hareketi telafi edilerek atış yapılır.
Gece çalışabilir mi? Hava koşullarından etkilenir mi?
Evet, gece çalışabilir. Entegre aydınlatma sistemi güneşten ve gölgeden bağımsız sabit ışık sağlar. Herbisit uygulamasının aksine rüzgârda sürüklenme sorunu yoktur; çok yağışlı ve çamurlu koşullarda ise traktörün tarlaya girebilmesi belirleyicidir.
Hangi ürünlerde kullanılabilir?
Marul, ıspanak, havuç, soğan, brokoli, domates, biber, fasulye, patates, pancar, mısır, soya ve pamuk başta olmak üzere 20'yi aşkın sıra ürününde kullanılabilir. Farklı bir ürün için saha değerlendirmesi yapıyoruz.
Güvenlik
Lazer ana ürüne zarar verir mi?
Görüş sistemi her bitkiyi ayrı ayrı sınıflandırır ve lazer yalnızca yabancı ot olarak tespit edilen hedefe ateşlenir. Bağımsız sebze denemelerinde lazerle ot kontrolünde ürün zararı %1–3 düzeyinde ölçülmüştür.
Lazer insanlar ve hayvanlar için güvenli mi?
Lazer ışını modül gövdesinin altında, yalnızca yere doğru ve yalnızca yabancı ot tespit edildiğinde ateşlenir. Çalışma sırasında makinenin yakınında bulunulmaması, eğitimli operatör ve lazer güvenliği prosedürleri esastır. Teslimatta operatörlerinize lazer güvenliği eğitimi veriyoruz.
Arazide yangın riski var mı?
Lazer, alevle yakmanın aksine geniş bir alanı değil, milimetrik bir noktayı çok kısa süre ısıtır; bu yüzden risk alevli yöntemlere göre çok daha düşüktür. Işın yalnızca yapay zekânın canlı yabancı ot olarak tanıdığı hedefe ateşlenir; yeşil bitki dokusundaki su enerjiyi hızla soğurur. Kuru sap, anız ve saman gibi kuru bitki artıkları ise tutuşmaya daha yatkındır.
Bu yüzden önerilerimiz şunlardır: yoğun kuru bitki artığı olan parsellerde ve çok kuru, rüzgârlı havada çalışma koşullarını önceden birlikte değerlendirmek; traktörde yangın söndürücü bulundurmak ve operatörün çalışma boyunca modülleri izlemesi. Bu konular teslimattaki operatör eğitiminin parçasıdır.
Toprak ve çevre
Lazer toprağa zarar verir mi?
Işın toprağa değil, otun büyüme noktasına odaklanır ve milimetrik bir alanı çok kısa süre ısıtır. Toprak işlenmez, karıştırılmaz ve sıkıştırılmaz; mekanik çapanın aksine toprak yapısı bozulmaz, nem kaybı ve erozyon riski artmaz, derindeki yabancı ot tohumları yüzeye taşınmaz.
Hakemli bir çalışmada toprağın en üst katmanında yaşayan küçük toprak kurtlarında (Enchytraeidae), çok yüksek lazer dozlarında bile kontrol grubuna göre anlamlı bir ölüm artışı görülmedi.
Faydalı böceklere ve toprak canlılarına etkisi nedir?
Herbisitler tüm alana uygulanırken lazer yalnızca tespit edilen ota ve çok küçük bir noktaya atılır; bu yüzden çevredeki canlılar büyük ölçüde etkilenmez. Işının doğrudan isabet ettiği bir böcek ise zarar görebilir; aynı çalışmada ışına doğrudan maruz bırakılan böcek larvalarında ve uğur böceklerinde doza bağlı etki ölçüldü. Toprakta yaşayan solucanlarda anlamlı etki görülmedi.
Toprakta kimyasal kalıntı bırakır mı?
Hayır. Lazer yalnızca ışık enerjisi kullanır; toprağa, yeraltı suyuna veya ürüne kimyasal madde bırakmaz. Bu yüzden hasat öncesi bekleme süresi gerektirmez ve organik üretimle uyumludur.
Verim, organik ve hizmet
Verime etkisi nedir?
Bağımsız denemelerde lazerle ot kontrolü herbisitlerle benzer düzeyde ot kontrolü sağlamış, bazı denemelerde herbisit yerine lazer kullanılan parsellerde ürün biyokütlesinde %30'a varan artış raporlanmıştır. Sonuç; ürün, ot baskısı ve uygulama zamanına göre değişir.
Organik üretimde kullanılabilir mi?
Evet. Organik üretimde sentetik herbisit kullanılamaz; lazer ise kimyasal içermeyen fiziksel bir yöntemdir. Organik sertifikaya geçişte tek yıllık ürünlerde en az 2, çok yıllık ürünlerde en az 3 yıllık geçiş süreci gerekir. Küresel bir meta-analizde organik ürünlerin ortalama fiyat primi %29–32 bulunmuştur.
Kaynak: Crowder & Reganold, PNAS, 2015
Satın almadan önce kendi tarlamda deneyebilir miyim?
Evet. Demo talep formunu doldurun; ekibimiz ürününüzü ve alanınızı değerlendirerek pilot uygulama veya saha demosu planlar.
Makine satın almadan hizmet alabilir miyim?
Evet. Hizmet olarak yabancı ot kontrolü modelimizle, yatırım yapmadan sezonluk veya dönemlik uygulama hizmeti alabilirsiniz. Saha analizi ve drone analizi de ayrı hizmetler olarak sunulur.
Teknik servis ve yedek parça nasıl sağlanıyor?
Lazershot Türkiye'de geliştirildiği ve üretildiği için yedek parça ve teknik servis doğrudan ekibimiz tarafından, hızlı şekilde sağlanır. Periyodik bakım ve operatör eğitimi hizmetlerimize dahildir.